BIOGRAFIE
ERIK WAELPUT

 

 

Geboren als zoon van een dorpskuiper op 17 maart 1936 te Merendree (Oost-Vlaanderen).
Studeerde voor onderwijzer en behaalde het diploma van regent Nederlands-Geschiedenis.
Stond 35 jaar voor de klas in het Hoger Instituut Sint-Antonius te Gent.

 

Het was in mij, nog voor ik werd geboren.
Mijn vader kreeg het van zijn vader mee,
Het kon niet anders dan mij toebehoren
Gelijk een schelp het ruisen van de zee
.

 

Als jonge knaap moest ik helemaal niets weten van Defoe's Robinson Crusoe. Wat voor een  klungelaar was dat, die er op zijn eiland er maar niet in slaagde een vat te maken… Ondertussen supporterde ik voor Ferdi Klübler en besefte slechts later dat hij Ferdi de Kuiper noemde…

Toen  wist ik ook niet beter dat ik later de kuipersschort zou ombinden, maar uiteindelijk verliep het anders…

 

De stichter van onze kuipersdynastie was Englebert WAELPUT (1793-1837) uit een geslacht van kleermakers en handelaars in ellegoederen uit Sint-Kruis Winkel, een klein dorp in het noorden van 0ost-Vlaanderen (nu gefuseerd met Gent). Wat hem bezielde om kuiper te worden, heb ik nooit kunnen achterhalen. Misschien was het de nabijheid van de Gentse haven, waar toendertijd honderden kuipers en oplissers tewerkgesteld waren. Vergeet niet dat de ton, het vat, de kuip de toenmalige container was bij overzees transport: van groenten en fruit tot petroleumvat: de barrel.   

 

Zijn zoon Livinus (1824 – 1897) vestigde zich in Merendree in 1854 als herbergier–kuiper en  kreeg er vijf zonen en twee dochters. Alle mannelijke afstammelingen hebben de kuipersdissel gehanteerd en zwermden een beetje over het land uit. Het was Livinus die op 11 juli 1881 een tweede prijs won in de Internationale Zuiveltentoonstelling op het Sint-Pietersplein te Gent met een halskarnton, het meesterstuk van de ambachtelijke kuiperij.

 

 

Livinus Waelput (midden zittend) met echtgenote, twee dochters en vijf zoons die allen de kuipersdissel hebben gehandteerd

 

Zoon Alfons volgde Livinus op en stierf op vrij jonge leeftijd , waardoor  vader Jules op 14-jarige leeftijd de verantwoordelijkheid kreeg over de kuiperij. Broer Gilbert was 8 en Maurice 6 jaar. Moeilijke tijden voor de kuipersfamilie Waelput. Later kreeg vader Jules versterking in de kuiperij van broer Maurice.

 

 

Jules en Maurits Waelput poseren fier tussen hun voornaamste kuipersproducten

 

Het ging goed in de kuiperij tot in de jaren '50. Maar de plastiekstoffen en het inoxstaal verdrongen allengs de vele houten kuipersproducten, de conservenfabrieken kwamen in de plaats van de opleggerijen. De scheikundige nijverheid stak een handje toe met nieuwe procédés en bewaarmiddelen. Wettelijke voorschriften betreffende volksgezondheid en hygiëne brachten de melk, de boter en de kaasproductie van de boerderij naar de melkerij en tenslotte hebben de moderne koeltechnieken de laatste slag toegediend aan de kuiperij hier te lande.

 

 

Jules Waelput de laatste van een kuipersgeneratie

 

 

Toen het in de kuiperij bergaf begon te gaan, besloot vader Jules mij naar de normaalschool te sturen en keek ik vanop afstand toe hoe een voor een de luiken werden gesloten van de Mekanieke kuiperij Jules Waelput.

 

(Uit een toepraak van Erik Waelput bij de huldiging als laureaat van de Provinciale Prijs voor Volkskunde)